Skip to content

Dişi kurtarmak mı yoksa yerine koymak mı: seçim ne demek?

Kanal tedavisi, hasar görmüş veya enfekte bir dişin iç kısmını tedavi eder ve diş uygun şekilde yeniden yapılandırıldığında (örneğin bir kuron ile) doğal dişi yerinde tutar. Çekim ve tek diş implantı ise dişi çıkarıp yerine yapay bir kök ile kuron yerleştirir. Her ikisi de yerleşmiş ve yaygın kullanılan seçeneklerdir; hangisinin uygun olduğu dişe göre değişebilir.

Restore edilebilen bir dişte, uygun şekilde restore edilmiş kanal tedavili bir dişin uzun dönem sağkalımı tek diş implantınınkiyle büyük ölçüde karşılaştırılabilirdir. Seçeneklerden hiçbiri genel olarak üstün değildir ve ikisi farklı ölçütlerle değerlendirildiğinden ham başarı oranlarını doğrudan karşılaştırmak anlamlı değildir. Seçim; dişin ne kadar restore edilebilir olduğuna, kemik kalitesine, estetiğe, maliyete, sistemik ve kişisel etkenlere ve hasta tercihine göre bireysel olarak değerlendirilir. Restore edilebilen doğal bir dişi kurtarmak uygulanabilir bir seçenektir; dişin prognozu zayıfsa veya öngörülebilir biçimde restore edilemiyorsa implant makul bir alternatif olabilir.

Kanıt ne gösteriyor?

Aşağıdaki kanıtlar büyük bir sistematik derleme ile etkili iki derlemeden gelmektedir. Birlikte değerlendirildiğinde, restore edilmiş kanal tedavili bir dişin ve tek diş implantının uzun dönemde büyük ölçüde karşılaştırılabilir oranlarda sağ kaldığını gösterir ve ikisini ham başarı rakamları üzerinden karşılaştırmaya karşı uyarır.

Karşılaştırılabilir uzun dönem sağkalım

  • 143 çalışmayı içeren bir sistematik derleme, implant destekli tek kuronların ve restore edilmiş kanal tedavili dişlerin uzun dönem sağkalımının benzer olduğunu ve her ikisinin de sabit bölümlü protezlerden (klasik köprüler) daha yüksek olduğunu bildirmiştir — Torabinejad ve ark. 2007.
  • Tedavi planlama etkenlerini ele alan bir derleme, başlıca çalışmaların tek diş implantları ile restore edilmiş kanal tedavili dişler arasında uzun dönem prognozda fark göstermediği sonucuna varmıştır — Iqbal & Kim 2008.
  • Sağkalım büyük ölçüde karşılaştırılabilir olduğundan, seçeneklerden hiçbiri genel olarak tercih edilebilir biçimde sunulmaz; doğru seçim ilgili diş ve hastaya bağlıdır.

'Başarı oranı' ile 'sağkalım' neden aynı şey değildir?

  • Sağkalım, dişin veya implantın hâlâ var olup işlev görmesi demektir. Başarı ise belirli klinik ve radyografik ölçütlere göre değerlendirilen daha katı bir ölçüdür ve bu ölçütler dişler ile implantlar için farklı tanımlanır.
  • Başarı tedaviler arasında çok farklı tanımlandığından, bir seçeneğin başarı oranını diğerininkiyle doğrudan karşılaştırmak anlamlı değildir; ham başarı rakamları yan yana okunduğunda yanıltıcı olabilir — Torabinejad ve ark. 2007; Setzer & Kim 2014.
  • Modern endodontideki ve endodontik mikrocerrahideki gelişmeler doğal dişi korumanın uzun dönem prognozunu iyileştirmiştir — Setzer & Kim 2014.

Diğer seçenekler ve önemli bağlam

  • Sistematik derleme verilerinde hem restore edilmiş kanal tedavili bir diş hem de tek diş implantı, sabit bölümlü protezlere (köprüler) göre daha yüksek uzun dönem sağkalım göstermiştir — Torabinejad ve ark. 2007.
  • Sınırlı veriler, dişi yerine bir şey koymadan çekmenin daha kötü işlev ve psikososyal sonuçlarla ilişkili olduğunu düşündürmüştür; bu nedenle dişi çıkarıp boşluğu bırakmak genellikle eşdeğer bir seçenek olarak ele alınmaz — Torabinejad ve ark. 2007.
  • Kanal tedavisi hastanın kendi dişini korumayı amaçlarken implant, yeterli kemik, iyileşme süresi ve uygun sistemik koşullar gibi kendi ön koşulları olan ayrı bir işlemdir.

Sistematik derleme (2007)

Sistematik derleme

143 çalışma. Restore edilmiş kanal tedavili dişlerin ve implant tek kuronların uzun dönem sağkalımı benzer, her ikisi de sabit bölümlü protezlerden yüksek.

Tedavi planlama derlemesi (2008)

Derleme

Tek diş implantları ile restore edilmiş kanal tedavili dişler arasında uzun dönem prognozda fark yok; karar bireysel etkenlere dayanır.

Sağkalım karşılaştırması (2014)

Derleme

Başarıyı sağkalımdan ayırır ve modern endodonti ile mikrocerrahinin doğal dişi koruma prognozunu iyileştirdiğini belirtir.

Her seçenek ne zaman uygun olabilir?

Aşağıdaki noktalar her seçeneğin tipik olarak ne zaman düşünüldüğünü ve hekimin hastayla birlikte değerlendirdiği hususları açıklar. Bunlar bir öz-seçim aracı değildir ve genel olarak bir seçeneğin tercih edilebilir olduğunu ima etmez.

01Dişi kurtarmak (kanal tedavisi)Diş yeterli sağlam yapı ve uygun bir ferrule ile restore edilebiliyorsa ve periodontal/kemik desteği makulse; sıklıkla doğal dişi korumanın tercih edildiği durumlarda.

Tipik olarak düşünüldüğü durum

Diş yeterli sağlam yapı ve uygun bir ferrule ile restore edilebiliyorsa ve periodontal/kemik desteği makulse; sıklıkla doğal dişi korumanın tercih edildiği durumlarda.

Önemli hususlar

Uygun şekilde restore edilmiş kanal tedavili bir dişin uzun dönem sağkalımı implantla büyük ölçüde karşılaştırılabilirdir. Genellikle dişi korumak için kalıcı bir restorasyon (çoğunlukla kuron) gerekir. Doğal dişi ve bağlantısını korur.

02Çekim + implantDiş öngörülebilir biçimde restore edilemiyorsa (örneğin ciddi yapı kaybı veya elverişsiz bir kırık), endodontik/periodontal prognoz zayıfsa veya stratejik nedenler varsa ve implant için yeterli kemik varsa.

Tipik olarak düşünüldüğü durum

Diş öngörülebilir biçimde restore edilemiyorsa (örneğin ciddi yapı kaybı veya elverişsiz bir kırık), endodontik/periodontal prognoz zayıfsa veya stratejik nedenler varsa ve implant için yeterli kemik varsa.

Önemli hususlar

Diş öngörülebilir biçimde kurtarılamadığında makul bir alternatiftir ve uzun dönem sağkalımı restore edilmiş bir dişle büyük ölçüde karşılaştırılabilirdir. Yeterli kemik, iyileşme süresi ve uygun sistemik koşullar gibi ön koşulları olan ayrı bir cerrahi işlemdir.

03Yalnızca çekim (yerine koymadan)Bazen belirli nedenlerle seçilir; ancak sınırlı veriler boşluğu doldurmamayı daha kötü işlev ve estetikle ilişkilendirir.

Tipik olarak düşünüldüğü durum

Bazen belirli nedenlerle seçilir; ancak sınırlı veriler boşluğu doldurmamayı daha kötü işlev ve estetikle ilişkilendirir.

Önemli hususlar

Genellikle dişi koruyan veya yerine koyan seçeneklerle eşdeğer kabul edilmez; boşluk bırakma kararı hekimle bireysel olarak görüşülür.

Karar genellikle nasıl verilir?

Uzun dönem sağkalım büyük ölçüde karşılaştırılabilir olduğundan, dişi kurtarmak ile yerine koymak arasındaki seçim sabit bir kural veya hasta öz-tanısı değil, ilgili diş için bireysel bir klinik karardır. Hekim ve hasta genellikle birkaç etkeni birlikte değerlendirir.

Birlikte değerlendirilen etkenler

  • Restore edilebilirlik: ne kadar sağlam diş yapısı kaldığı ve bir kuron için uygun ferrule'nin sağlanıp sağlanamadığı.
  • Periodontal ve kemik desteği; çekim düşünülüyorsa implant için yeterli kemiğin olup olmadığı dahil.
  • Estetik beklentiler; özellikle ön dişler ile çevredeki dişeti ve kemik için.
  • Maliyet ve her seçenek için zaman içindeki fayda-maliyet dengesi.
  • Sistemik ve kişisel etkenler; genel sağlık, iyileşme kapasitesi ve alışkanlıklar dahil.
  • Hasta tercihi; doğal dişi koruma isteği ve cerrahiye yönelik tolerans dahil.

Her dişe uyan tek bir cevap yoktur. Plan, genel bir seçeneğin tercih edilebilir olduğu iddiasına dayanmak yerine bu etkenleri tartarak ilgili diş için tedaviyi yapan hekim tarafından hastayla birlikte yapılır.

Sık sorulan sorular

01

Kanal tedavisi mi yoksa implant mı daha iyi?

Kısa yanıt

Seçeneklerden hiçbiri genel olarak tercih edilebilir değildir.

  • 01Restore edilebilen bir dişte, uygun şekilde restore edilmiş kanal tedavili bir dişin uzun dönem sağkalımı tek diş implantınınkiyle büyük ölçüde karşılaştırılabilirdir.
  • 02Doğru seçim bireyseldir ve dişin ne kadar restore edilebilir olduğuna, kemik ve dişeti desteğine, estetiğe, maliyete, genel sağlığınıza ve tercihinize bağlıdır.
02

İmplantlar kanal tedavisinden daha uzun mu dayanır?

Kısa yanıt

Eldeki kanıtlar birinin diğerinden daha uzun dayandığını göstermez.

  • 01Çalışmalar, restore edilmiş kanal tedavili bir diş ile tek diş implantı için büyük ölçüde karşılaştırılabilir uzun dönem sağkalım bildirir.
  • 02Belirli bir vakada her birinin ne kadar dayanacağı; ilgili dişe, restorasyona ve sürdürülen bakıma bağlıdır.
03

Kanal tedavisi mi yoksa implant mı daha ucuz?

Kısa yanıt

Maliyet; vakaya, bölgeye ve her planın içerdiklerine (örneğin kanal tedavili diş için kuron ya da implant için cerrahi artı kuron) göre büyük ölçüde değişir; bu nedenle genel bir fiyat karşılaştırması güvenilir değildir.

  • 01Maliyet ve beklenen faydaya karşı dengesi görüşmenin bir parçasıdır ve hekim sizin durumunuz için bir tahmin verebilir.
04

Çekim ve implant, dişi kurtarmaya göre ne zaman seçilir?

Kısa yanıt

İmplant genellikle diş öngörülebilir biçimde restore edilemediğinde veya kurtarılamadığında düşünülür; örneğin ciddi yapı kaybı, elverişsiz bir kırık ya da zayıf endodontik/periodontal prognoz varsa ve implant için yeterli kemik bulunuyorsa.

  • 01Bu durumlarda dişi yerine koymak, onu korumaya makul bir alternatif olabilir.
05

Her seçenek için 'başarı oranı' ne anlama gelir?

Kısa yanıt

Başarı, belirli klinik ve radyografik ölçütlere göre değerlendirilen katı bir ölçüdür ve bu ölçütler dişler ile implantlar için farklı tanımlanır.

  • 01Sağkalım ise yalnızca dişin veya implantın hâlâ var olup işlev görmesidir.
  • 02Başarı çok farklı tanımlandığından, ham başarı oranlarını yan yana karşılaştırmak yanıltıcı olabilir; sağkalım daha doğrudan karşılaştırılabilir bir ölçüdür ve büyük ölçüde benzerdir.
06

Her diş kanal tedavisiyle kurtarılabilir mi?

Kısa yanıt

Her diş öngörülebilir biçimde kurtarılamaz.

  • 01Kanal tedavisi genellikle yeniden yapılandırılıp bir restorasyonu destekleyecek yeterli sağlam diş yapısı ile makul kemik ve dişeti desteği gerektirir.
  • 02Bir diş öngörülebilir biçimde restore edilemediğinde, implant gibi yerine koyma seçenekleri düşünülebilir.
  • 03Bunu ilgili diş için hekim değerlendirir.

Okumaya devam et

İlgili EndoGuide sayfaları

Başarısız kanal tedavisi ve retreatment→Kanal tedavisi adımları→Çatlak diş ve dikey kök kırığı→Tek seans vs çok seans kanal tedavisi→

Kaynaklar

  1. Torabinejad M, Anderson P, Bader J, et al. Outcomes of root canal treatment and restoration, implant-supported single crowns, fixed partial dentures, and extraction without replacement: a systematic review. J Prosthet Dent. 2007;98(4):285-311.
  2. Iqbal MK, Kim S. A review of factors influencing treatment planning decisions of single-tooth implants versus preserving natural teeth with nonsurgical endodontic therapy. J Endod. 2008;34(5):519-29.
  3. Setzer FC, Kim S. Comparison of long-term survival of implants and endodontically treated teeth. J Dent Res. 2014;93(1):19-26.

Uyarı

Bu bilgi yalnızca eğitim amaçlıdır; tanı veya tedavi planı niteliği taşımaz. Bir dişin kurtarılıp kurtarılamayacağı ya da yerine başka bir seçeneğin daha uygun olup olmadığı, ilgili dişe göre tedaviyi yapan diş hekimi veya endodontistin hastayla birlikte verdiği klinik bir karardır. Kötüleşen ağrı, şişlik, ateş veya yutma/nefes alma güçlüğü varsa hızlıca diş hekimi değerlendirmesi alın.

İçerik kontrolü

Uzm. Dt. Levent Yüksel

DDS · Endodonti Uzmanı

Bağımsız olarak hazırlanmış ve klinik açıdan gözden geçirilmiştir.

Yazar hakkındaEditoryal politikaKlinik profil
Kanal tedavisi adımları