Skip to content

Tek seans ve çok seans ne demektir?

Tek seans kanal tedavisinde kanalların temizlenmesi, şekillendirilmesi ve doldurulması (obturasyon) tek randevuda tamamlanır. Çok seans yaklaşımında diş ilk randevuda temizlenip şekillendirilir; kanal içi bir ilaç yerleştirilip diş geçici olarak kapatıldıktan sonra dolum daha sonraki bir seansta tamamlanır. Her ikisi de tedaviyi yürütmenin kabul gören yollarıdır.

Güncel kanıtlar, tek seans veya çok seans tedavinin iyileşme ya da başarı açısından bir üstünlüğü olduğunu göstermez; sonuçlar genellikle benzerdir. Tek seans tedavi ilk hafta içinde daha yüksek ağrı olasılığıyla ilişkili olabilir; alevlenmeye ilişkin kanıt ise sınırlı ve karışıktır. Seçim genellikle bir yaklaşımın net bir sonuç üstünlüğünden çok ilgili dişe, zaman ve uygunluğa ve hekim kararına göre belirlenir.

Kanıt ne gösteriyor?

En kapsamlı sentez, daha önceki sistematik derlemelerle desteklenen bir Cochrane sistematik derlemesidir (Mergoni ve ark., 2022; 47 çalışma, 5805 katılımcı). Bunlarda iki yaklaşım iyileşme açısından genellikle benzer performans gösterir ve fark başlıca kısa dönem ağrıda görülür.

İyileşme ve başarı

  • Bir yıl ve üzeri radyolojik başarısızlıkta fark kanıtı yoktur (RR 0,93; orta düzey kesinlikte kanıt) ve diş çekiminde fark kanıtı yoktur (çok düşük kesinlik) — Cochrane 2022.
  • Apikal periodontitisli dişlerde üç randomize çalışmanın daha önceki bir meta-analizinde tek seans tedavinin yaklaşık %6,3 daha yüksek iyileşme oranı bulunmuş; bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (P=0,38) — Sathorn ve ark. 2005.
  • Birlikte değerlendirildiğinde iyileşme ve başarı iki yaklaşım arasında genellikle benzer kabul edilir.

Kısa dönem ağrı

  • Tek seans tedaviden sonra ilk hafta içinde ağrı bildiren hasta oranı daha yüksektir (RR 1,55; orta düzey kesinlikte kanıt) — Cochrane 2022.
  • Dolumdan kısa süre sonra ölçülen ağrıda veya ağrı kesici kullanımında fark kanıtı bulunmamıştır — Cochrane 2022.
  • 16 çalışmayı içeren daha önceki bir derlemede ameliyat sonrası ağrı geniş bir aralıkta (yaklaşık %3 ile %58) bildirilmiş; birleştirme için fazla değişkenlik vardır ve yaklaşımlar arasında çarpıcı bir fark bulunmamıştır — Sathorn ve ark. 2007.

Alevlenme ve şişlik

  • Şişlik veya alevlenmede fark kanıtı bulunmamıştır; ancak kesinlik çok düşüktür — Cochrane 2022.
  • Ayrı bir meta-analiz, tek seans tedaviden sonra alevlenmenin daha sık olabileceğini düşündürmüş (RR 2,13); yazarlar bunu çok zayıf kanıt olarak derecelendirmiştir — Schwendicke & Göstemeyer 2017.
  • Alevlenme kanıtı sınırlı ve karışık olduğundan dikkatle yorumlanır ve tek başına bir yaklaşımı öne çıkarmaz.

Cochrane derlemesi (2022)

Sistematik derleme

47 çalışma ve 5805 katılımcı. İyileşmeyle ilişkili sonuçlarda fark yok; tek seans sonrası ilk hafta ağrı olasılığı daha yüksek.

İyileşme meta-analizi (2005)

Meta-analiz

Apikal periodontitisli dişlerde üç randomize çalışma. Tek seans lehine küçük ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir iyileşme farkı.

Ağrı/alevlenme derlemesi (2007)

Sistematik derleme

On altı çalışma. Ameliyat sonrası ağrıda geniş değişkenlik ve yaklaşımlar arasında çarpıcı fark yok.

Komplikasyon derlemesi (2017)

Meta-analiz

Yirmi dokuz çalışma. Komplikasyon veya ağrıda fark yok; tek seans sonrası daha fazla alevlenmeye dair olası ama çok zayıf bir sinyal.

Her yaklaşım ne zaman uygun olabilir?

Aşağıdaki noktalar her yaklaşımın ne zaman uygun olabileceğini ve hekimin değerlendirdiği hususları açıklar. Bunlar bir öz-seçim aracı değildir ve bir yaklaşımın sonuç üstünlüğü olduğunu ima etmez.

01Tek seansYeterli randevu süresi ve iyi izolasyon olan düz vakalar; sıklıkla canlı dişler; daha az randevu hasta ve hekim için uygun olduğunda.

Uygun olabileceği durumlar

Yeterli randevu süresi ve iyi izolasyon olan düz vakalar; sıklıkla canlı dişler; daha az randevu hasta ve hekim için uygun olduğunda.

Dikkat edilecekler

İyileşme genellikle çok seansa benzerdir. İlk hafta ağrı olasılığı daha yüksek olabilir. Temizleme, şekillendirme ve dolumun tek oturuşta iyi tamamlanması için yeterli süre gerekir.

02Çok seansApikal lezyonlu nekrotik dişlerde, kalıcı eksüda veya belirtilerde, karmaşık anatomide veya seanslar arası kanal içi ilacın yararlı görüldüğü durumlarda düşünülebilir.

Uygun olabileceği durumlar

Apikal lezyonlu nekrotik dişlerde, kalıcı eksüda veya belirtilerde, karmaşık anatomide veya seanslar arası kanal içi ilacın yararlı görüldüğü durumlarda düşünülebilir.

Dikkat edilecekler

Seanslar arası ilaç ve yeniden değerlendirme olanağı sağlar; ancak bunun nihai sonucu iyileştirdiğine dair kanıt kesin değildir. Ek bir randevu ve seanslar arası geçici restorasyon gerektirir.

Karar genellikle nasıl verilir?

Sonuçlar genellikle benzer olduğundan, seans planı sabit bir kural veya hasta öz-tanısı değil, ilgili diş için bir klinik karardır. Hekim genellikle birkaç etkeni birlikte değerlendirir.

Hekimin değerlendirebileceği etkenler

  • Vaka karmaşıklığı ve kanal anatomisi; eğrilik ve erişilebilirlik dahil.
  • Pulpanın canlı mı nekrotik mi olduğu ve apikal lezyon bulunup bulunmadığı.
  • Daha sonraki bir seansta yeniden değerlendirmeyi destekleyebilecek kalıcı drenaj, eksüda veya belirtilerin varlığı.
  • Tedavinin iyi tamamlanması için yeterli randevu süresi ve güvenilir izolasyon (rubber dam).
  • Seyahat ve randevu sayısı dahil hasta tercihi ve uygunluğu.

Bazı derlemeler, apikal lezyonlu dişler gibi belirli dişlerde çok seansın tercih edilebileceğini düşündürmektedir; ancak nihai sonuç üstünlüğüne dair kanıt kesin değildir. Karar bireyselleştirilir.

Sık sorulan sorular

01

Tek seans kanal tedavisi güvenli mi?

Kısa yanıt

Tek seans kanal tedavisi yaygın olarak kabul gören bir yaklaşımdır.

  • 01Sistematik derleme kanıtları, iyileşme ve başarının çok seans tedaviyle genellikle benzer olduğunu gösterir.
  • 02Belirli bir diş için uygun olup olmadığı, vakaya bağlı bir klinik karardır.
02

Tek seans kanal tedavisi daha çok ağrı yapar mı?

Kısa yanıt

Orta düzey kesinlikte kanıta göre tek seans kanal tedavisinden sonra ilk hafta ağrı olasılığı daha yüksek olabilir.

  • 01Bu fark genellikle kısa süreli olup dolumdan kısa süre sonra ölçülen ağrıda veya ağrı kesici kullanımında net bir fark yoktur.
03

Kanal tedavisi kaç seans sürer?

Kısa yanıt

Kanal tedavisi dişe ve klinik duruma göre tek randevuda ya da iki veya daha fazla randevuda tamamlanabilir.

  • 01Seans sayısı sabit bir kuralla değil, tedaviyi yapan diş hekimi veya endodontist tarafından belirlenir.
04

Bir yaklaşım diğerinden daha mı başarılı?

Kısa yanıt

Güncel kanıtlar, tek seans veya çok seans tedavinin iyileşme ya da başarı açısından bir üstünlüğü olduğunu göstermez; sonuçlar genellikle benzerdir.

  • 01Bildirilen başlıca fark, tek seans tedaviyle kısa dönemde biraz daha yüksek ağrı olasılığıdır.
05

Çok seans ne zaman seçilebilir?

Kısa yanıt

Apikal lezyonlu nekrotik dişlerde, kalıcı drenaj veya belirtilerde, karmaşık anatomide ya da seanslar arası kanal içi ilacın yararlı görüldüğü durumlarda çok seans düşünülebilir.

  • 01Bunun nihai sonucu iyileştirdiğine dair kanıt kesin değildir; bu nedenle seçim bireyselleştirilir.
06

Tek seans tedaviyi ben seçebilir miyim?

Kısa yanıt

Hasta tercihi ve uygunluğu genellikle görüşmenin bir parçasıdır ve birçok hekim bunları dikkate alır.

  • 01Ancak nihai seans planı ilgili dişe bağlıdır ve tedaviyi yapan hekimle birlikte kararlaştırılır.

Okumaya devam et

İlgili EndoGuide sayfaları

Kanal tedavisi sonrası ağrı→Kanal tedavisi adımları→Acil endodonti→Komplikasyonlar→Başarısız kanal tedavisi ve retreatment→Kanal içi medikasyon→

Kaynaklar

  1. Mergoni G, Ganim M, Lodi G, Figini L, Gagliani M, Manfredi M. Single versus multiple visits for endodontic treatment of permanent teeth. Cochrane Database Syst Rev. 2022;12(12):CD005296.
  2. Sathorn C, Parashos P, Messer H. Effectiveness of single- versus multiple-visit endodontic treatment of teeth with apical periodontitis: a systematic review and meta-analysis. Int Endod J. 2005;38(6):347-55.
  3. Sathorn C, Parashos P, Messer H. The prevalence of postoperative pain and flare-up in single- and multiple-visit endodontic treatment: a systematic review. Int Endod J. 2008;41(2):91-9.
  4. Schwendicke F, Göstemeyer G. Single-visit or multiple-visit root canal treatment: systematic review, meta-analysis and trial sequential analysis. BMJ Open. 2017;7(2):e013115.

Uyarı

Bu bilgi yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı niteliği taşımaz. Belirli bir diş için seans sayısı, tedaviyi yapan diş hekimi veya endodontistin klinik kararıdır. Kötüleşen ağrı, şişlik, ateş veya yutma/nefes alma güçlüğü varsa hızlıca diş hekimi değerlendirmesi alın.

İçerik kontrolü

Uzm. Dt. Levent Yüksel

DDS · Endodonti Uzmanı

Bağımsız olarak hazırlanmış ve klinik açıdan gözden geçirilmiştir.

Yazar hakkındaEditoryal politikaKlinik profil
Kanal tedavisi adımları