Skip to content

Kanal tedavisi ne kadar dayanır: kısa yanıt

Kanal tedavisi, hasar görmüş veya enfekte bir dişin iç kısmını tedavi ederek doğal dişin korunmasını sağlar. Uygun şekilde yeniden yapılandırıldığında kanal tedavili bir diş uzun yıllar görev yapabilir. Bu dişleri zaman içinde izleyen büyük çalışmalar yüksek uzun dönem sağkalım gösterir; ancak sağkalım bir garanti ile aynı şey değildir ve bireysel sonuçlar değişebilir.

Kanal tedavili dişler genellikle yüksek bir uzun dönem sağkalım oranına sahiptir; ancak bu bir garanti değildir. Bir sistematik derlemeden gelen toplu veriler, cerrahi olmayan kanal tedavisinden sonra dişlerin yaklaşık %86'sının 2-3 yılda, %93'ünün 4-5 yılda ve yaklaşık %87'sinin 8-10 yılda sağ kaldığını bildirir (Ng, Mann & Gulabivala 2010); 1,4 milyondan fazla dişi kapsayan çok büyük bir ABD veri setinde ise ilk cerrahi olmayan tedaviden 8 yıl sonra dişlerin yaklaşık %97'sinin hâlâ ağızda olduğu bulunmuştur (Salehrabi & Rotstein 2004). Uzun dönem sağkalımda en etkili etken iyi bir nihai restorasyon, özellikle arka dişlerde bir kuron olmasıdır: zamanla çekilen dişlerin yaklaşık %85'inde tam kuron kaplaması yoktu.

Rakamlar gerçekte ne anlatıyor?

Aşağıdaki rakamlar çok büyük bir ABD epidemiyolojik çalışmasından ve literatürün bir sistematik derlemesinden gelir. Bunları doğru okumak; 'sağkalımın' neyi saydığını, 'başarıdan' nasıl farklı olduğunu ve her yüzdenin kişisel bir tahmin değil bir popülasyon ortalaması olduğunu anlamayı gerektirir.

Sağkalım genellikle yüksektir

  • 14 çalışmayı kapsayan bir sistematik derlemede, cerrahi olmayan kanal tedavisinden sonra toplu diş sağkalımı 2-3 yılda yaklaşık %86, 4-5 yılda %93 ve 8-10 yılda yaklaşık %87'ydi — Ng, Mann & Gulabivala 2010.
  • 1.462.936 dişi içeren büyük bir ABD sigorta veri setinde, ilk cerrahi olmayan kanal tedavisinden 8 yıl sonra dişlerin yaklaşık %97'si hâlâ ağızdaydı — Salehrabi & Rotstein 2004.
  • Bunlar uzun takip süresinde yüksek tutulma oranlarıdır; bu nedenle uygun şekilde tedavi edilip restore edilmiş bir dişin genellikle aylarca değil yıllarca dayanması beklenir — sağkalım yüksek olsa da mutlak değildir ve dişlerin küçük bir kısmı yine de sorun yaşayabilir.

'Sağkalım' ile 'başarı oranı' neden aynı şey değildir?

  • Sağkalım, dişin ağızda hâlâ var olup işlev görmesi demektir. Yukarıdaki rakamlar (gösterilen zaman dilimlerinde yaklaşık %86-97) sağkalım rakamlarıdır.
  • Başarı ise belirli klinik ve radyografik iyileşme ölçütlerine göre değerlendirilen daha katı bir ölçüdür; bildirilen başarı oranları genellikle sağkalım oranlarından daha düşüktür ve kullanılan ölçütlere göre değişir.
  • Bu fark nedeniyle, yüksek bir sağkalım rakamı her tedavi edilen dişin katı ölçütlere göre tam iyileştiği anlamına gelmez; sağkalım dişin korunmasını, başarı ise iyileşmeyi sayar.

Bunlar ortalamalardır, kişisel tahminler değil

  • Yüzdeler birçok hasta ve diş üzerinden toplanmış popülasyon ortalamalarıdır; bu nedenle belirli bir diş kendi durumuna göre daha iyi veya daha kötü sonuç verebilir — Ng, Mann & Gulabivala 2010.
  • Sorun yaşayan dişlerin çoğu bunu nispeten erken yaşamıştır: büyük veri setinde istenmeyen olay (retreatment, apikal cerrahi veya çekim) görülen yaklaşık %3'lük dişlerde bunlar çoğunlukla ilk 3 yıl içinde ortaya çıkmıştır — Salehrabi & Rotstein 2004.
  • Belirli bir dişin ne kadar dayanacağı; nihai restorasyon, dişin konumu ve komşu temasları ile sürdürülen bakım gibi etkenlere bağlıdır ve hekim bunları o diş için değerlendirebilir.

Büyük ABD veri seti (2004)

Epidemiyolojik çalışma

1.462.936 diş. İlk cerrahi olmayan kanal tedavisinden 8 yıl sonra dişlerin yaklaşık %97'si hâlâ ağızdaydı; yaklaşık %3'lük istenmeyen olaylar çoğunlukla ilk 3 yılda görüldü.

Sistematik derleme (2010)

Sistematik derleme

14 çalışma. Toplu diş sağkalımı 2-3 yılda yaklaşık %86, 4-5 yılda %93 ve 8-10 yılda yaklaşık %87; en güçlü sağkalım etkeni kuron restorasyonu.

Sağkalım ile başarı

Çerçeve

Sağkalım dişin korunması; başarı ise klinik ve radyografik ölçütlere göre değerlendirilen daha katı iyileşmedir ve genellikle sağkalımdan daha düşük bildirilir.

Zaman dilimine göre sağkalım

Tablo, araştırmalardaki sağkalım rakamlarını özetler. 2-10 yıl arasındaki yüzdeler sistematik derlemeden gelen toplu diş sağkalımı tahminleridir; yanında büyük ABD veri setinden 8 yıllık tutulma rakamı yer alır. Bunlar diş gruplarını anlatır, herhangi bir diş için garanti değildir.

012-3 yılDişlerin yaklaşık %86'sı sağ kalıyor

Bildirilen diş sağkalımı

Dişlerin yaklaşık %86'sı sağ kalıyor

Kaynak

Toplu sistematik derleme — Ng, Mann & Gulabivala 2010

024-5 yılDişlerin yaklaşık %93'ü sağ kalıyor

Bildirilen diş sağkalımı

Dişlerin yaklaşık %93'ü sağ kalıyor

Kaynak

Toplu sistematik derleme — Ng, Mann & Gulabivala 2010

038-10 yılDişlerin yaklaşık %87'si sağ kalıyor

Bildirilen diş sağkalımı

Dişlerin yaklaşık %87'si sağ kalıyor

Kaynak

Toplu sistematik derleme — Ng, Mann & Gulabivala 2010

048 yıl (ilk tedavi)Dişlerin yaklaşık %97'si tutuluyor

Bildirilen diş sağkalımı

Dişlerin yaklaşık %97'si tutuluyor

Kaynak

Büyük ABD veri seti, 1.462.936 diş — Salehrabi & Rotstein 2004

Sistematik derleme ile büyük veri seti rakamları farklı çalışma tasarımları ve popülasyonlardan gelir; bu nedenle bunları doğrudan eşdeğer sayılar olarak değil, yüksek uzun dönem sağkalıma dair tutarlı bir genel tablo olarak okumak en doğrusudur.

Kanal tedavisinin dayanmasına ne yardımcı olur?

Araştırmalar, daha iyi uzun dönem sağkalımla ilişkili az sayıda etkene işaret eder. Bunların en güçlüsü, zamanında ve iyi sızdırmazlığı olan bir nihai restorasyon, özellikle arka dişte bir kurondur; bu, dişin ne kadar dayanacağına önemli ölçüde yardımcı olabilir.

Daha uzun sağkalımla ilişkili etkenler

  • İyi bir nihai restorasyon en güçlü etkendir: sistematik derlemede tedaviden sonra kuron restorasyonu sağkalımı en çok artırmış, büyük veri setinde ise zamanla çekilen dişlerin yaklaşık %85'inde tam kuron kaplaması bulunmamıştır — Ng, Mann & Gulabivala 2010; Salehrabi & Rotstein 2004.
  • Hem meziyal hem distal komşu temaslarının (dişin her iki yanda komşu dişlerle temas etmesi) bulunması daha iyi sağkalımla ilişkiliydi — Ng, Mann & Gulabivala 2010.
  • Hareketli veya sabit bir protez için dayanak (abutment) olarak kullanılmayan bir diş daha iyi sağ kalma eğilimindeydi — Ng, Mann & Gulabivala 2010.
  • Toplu verilerde molar olmayan dişler azılara göre biraz daha iyi sağ kalma eğilimindeydi; yine de azılar da iyi sonuç verebilir — Ng, Mann & Gulabivala 2010.
  • Sorunları erken fark etmek için zamanlama önemlidir: büyük veri setinde istenmeyen olayların çoğu ilk 3 yılda görülmüştür; bu nedenle takip ve uzun gecikme olmadan kalıcı bir restorasyon yardımcı olabilir — Salehrabi & Rotstein 2004.

Bu etkenler birçok diş genelindeki eğilimleri anlatır; herhangi bir vakaya karar veren bir kontrol listesi değildir. Belirli bir dişi koruma ve restore etme planı, o diş için tedaviyi yapan hekim tarafından yapılır.

Sık sorulan sorular

01

Kanal tedavisi ne kadar dayanır?

Kısa yanıt

Kanal tedavili dişler genellikle uzun yıllar dayanır.

  • 01Toplu çalışmalar, cerrahi olmayan tedaviden sonra dişlerin yaklaşık %86'sının 2-3 yılda, %93'ünün 4-5 yılda ve yaklaşık %87'sinin 8-10 yılda sağ kaldığını bildirir (Ng, Mann & Gulabivala 2010); çok büyük bir ABD veri setinde ise ilk tedaviden 8 yıl sonra dişlerin yaklaşık %97'sinin hâlâ ağızda olduğu bulunmuştur (Salehrabi & Rotstein 2004).
  • 02Belirli bir dişin ne kadar dayanacağı dişe ve nihai restorasyonuna bağlıdır.
02

Kanal tedavisi ömür boyu dayanır mı?

Kısa yanıt

Hiçbir tedavinin süresiz dayanacağı söz verilemez.

  • 01Kanal tedavili dişlerin sağkalımı uzun takipte yüksektir; ancak mutlak değildir ve dişlerin küçük bir kısmı, çoğunlukla ilk birkaç yıl içinde sorun yaşayabilir.
  • 02İyi restore edilmiş ve iyi bakılan bir diş uzun yıllar görev yapabilir; ancak sonuç dişe göre değişebilir ve önceden kesin olarak vaat edilemez.
03

Kanal tedavisinin başarı oranı nedir?

Kısa yanıt

Bu, 'başarının' nasıl tanımlandığına bağlıdır.

  • 01Sağkalım (dişin hâlâ var olup işlev görmesi) yüksektir; araştırmadaki zaman dilimlerinde yaklaşık %86-97 düzeyindedir.
  • 02Katı klinik ve radyografik iyileşme ölçütlerine göre ölçülen başarı ise ayrı ve daha katı bir ölçüdür ve genellikle sağkalımdan daha düşük bildirilir; kullanılan ölçütlere göre değişir.
04

Bazı kanal tedavileri neden başarısız olur?

Kısa yanıt

Çeşitli etkenler rol oynayabilir ve araştırma özellikle nihai restorasyonu öne çıkarır: büyük ABD veri setinde zamanla çekilen dişlerin yaklaşık %85'inde tam kuron kaplaması yoktu.

  • 01Toplu verilerde her iki komşu teması olmayan dişler, protez dayanağı olarak kullanılan dişler ve azılar daha az iyi sağ kalma eğilimindeydi.
  • 02Sorunların çoğu ilk birkaç yıl içinde ortaya çıkmıştır.
05

Kuron, kanal tedavisinin daha uzun dayanmasını sağlar mı?

Kısa yanıt

İyi bir nihai restorasyon, özellikle arka dişte bir kuron, araştırmada uzun dönem sağkalımda en etkili tek etkendir.

  • 01Sistematik derlemede tedaviden sonra kuron restorasyonu sağkalımı en çok artırmış, büyük veri setinde zamanla çekilen dişlerin yaklaşık %85'inde tam kuron kaplaması bulunmamıştır; bu nedenle koruyucu bir restorasyon, dişin ne kadar dayanacağına önemli ölçüde yardımcı olabilir.
06

Başarı ile sağkalım arasındaki fark nedir?

Kısa yanıt

Sağkalım yalnızca dişin ağızda hâlâ var olup işlev görmesidir; yaklaşık %86-97 rakamları bunu anlatır.

  • 01Başarı ise belirli klinik ve radyografik iyileşme ölçütlerine göre değerlendirilen daha katı bir ölçüdür; bu nedenle bildirilen başarı oranları genellikle sağkalım oranlarından daha düşüktür.
  • 02İkisi de yararlıdır ama farklı soruları yanıtlar; bu yüzden aynı rakammış gibi okunmamalıdır.

Okumaya devam et

İlgili EndoGuide sayfaları

Kanal tedavisi adımları→Kanal tedavisi sonrası ağrı→Başarısız kanal tedavisi ve retreatment→Kanal tedavisi mi implant mı→

Kaynaklar

  1. Salehrabi R, Rotstein I. Endodontic treatment outcomes in a large patient population in the USA: an epidemiological study. J Endod. 2004;30(12):846-50.
  2. Ng YL, Mann V, Gulabivala K. Tooth survival following non-surgical root canal treatment: a systematic review of the literature. Int Endod J. 2010;43(3):171-89.

Uyarı

Bu bilgi yalnızca eğitim amaçlıdır; tanı, prognoz veya tedavi planı niteliği taşımaz. Buradaki rakamlar araştırmalardan elde edilen popülasyon ortalamalarıdır; belirli bir dişin ne kadar dayanacağı ilgili dişe, nihai restorasyona ve sürdürülen bakıma bağlıdır ve tedaviyi yapan diş hekimi veya endodontist tarafından değerlendirilir. Kötüleşen ağrı, şişlik, ateş veya yutma/nefes alma güçlüğü varsa hızlıca diş hekimi değerlendirmesi alın.

İçerik kontrolü

Uzm. Dt. Levent Yüksel

DDS · Endodonti Uzmanı

Bağımsız olarak hazırlanmış ve klinik açıdan gözden geçirilmiştir.

Yazar hakkındaEditoryal politikaKlinik profil
Kanal tedavisi adımları