Akut ve Kronik Apikal Periodontitis
Akut ve kronik apikal periodontitisin semptomlar, perküsyon bulguları ve radyografik görünüm açısından farkları; AAE/ESE tanı terminolojisine göre.
Apikal periodontitis, kök apeksi çevresindeki dokuların inflamasyonunu tanımlar ve sıklıkla semptomatik (yaygın olarak akut) veya asemptomatik (yaygın olarak kronik) olarak gruplanır. Pratik fark genellikle dişin ne kadar ağrıdığına ve radyografinin ne gösterdiğine dayanır: akut tablolar hassas olma eğilimindedir ve görünür bir radyolüsensiden önce gelebilirken, kronik tablolar sıklıkla sessizdir ve daha yerleşmiş bir radyolüsensi gösterir. Aşağıdaki karşılaştırma hekimlerin tipik olarak değerlendirdiği özellikleri özetler; terminoloji sınıflandırma sistemleri arasında değişir, bu nedenle etiketler genel tablodan daha az önemlidir.
Son güncelleme:
Yan yana
01TanımApikal periodontiumun, sıklıkla yakın zamanda başlayan semptomatik inflamasyonu.
Akut apikal periodontitis
Apikal periodontiumun, sıklıkla yakın zamanda başlayan semptomatik inflamasyonu.
Kronik apikal periodontitis
Uzun süredir devam eden, genellikle asemptomatik apikal periodontium inflamasyonu.
02Tipik semptomlarIsırma ve çiğnemede ağrı; diş yükselmiş veya dokunmaya hassas hissedilebilir.
Akut apikal periodontitis
Isırma ve çiğnemede ağrı; diş yükselmiş veya dokunmaya hassas hissedilebilir.
Kronik apikal periodontitis
Sıklıkla az veya hiç semptom yok; rutin radyografide saptanabilir.
03PerküsyonPerküsyon hassasiyeti yaygındır ve yararlı bir destekleyici bulgudur.
Akut apikal periodontitis
Perküsyon hassasiyeti yaygındır ve yararlı bir destekleyici bulgudur.
Kronik apikal periodontitis
Perküsyon sıklıkla hassas değildir; bu daha sessiz inflamatuar durumu yansıtır.
04Radyografik görünümErken dönemde genişlemiş PDL aralığı gösterebilir; radyolüsensi henüz görünür olmayabilir.
Akut apikal periodontitis
Erken dönemde genişlemiş PDL aralığı gösterebilir; radyolüsensi henüz görünür olmayabilir.
Kronik apikal periodontitis
Periapikal radyolüsensi genellikle yerleşmiştir ve daha net tanımlıdır.
05Genel yaklaşım yönüKaynağı endodontik tedaviyle ele alın; antibiyotikler genellikle sistemik veya yayılan enfeksiyon için ayrılır.
Akut apikal periodontitis
Kaynağı endodontik tedaviyle ele alın; antibiyotikler genellikle sistemik veya yayılan enfeksiyon için ayrılır.
Kronik apikal periodontitis
Kaynak dişin endodontik tedavisi sıklıkla endikedir; amaç periapikal lezyonun zamanla iyileşmesidir.
Sık sorulanlar
Akut apikal periodontitis apse ile aynı şey midir?
Akut apikal periodontitis apse ile aynı şey midir?
Yanıt
Tam olarak değil.
- Akut apikal periodontitis apeks çevresindeki semptomatik inflamasyondur; akut apikal apse ise lokalize bir irin birikimi ve sıklıkla şişlik içerir.
- Apse genellikle daha ileri bir tablodur ve kaynağı ele almanın yanı sıra drenaj gerekebilir.
Antibiyotikler apikal periodontitisi tedavi eder mi?
Antibiyotikler apikal periodontitisi tedavi eder mi?
Yanıt
Antibiyotikler genellikle kaynağın tedavisinin yerine geçmez.
- Kanıtlar sistemik antibiyotiklerin sistemik tutulum veya yayılan enfeksiyon için ayrıldığını, inflamasyonun kendisinin endodontik tedavi veya çekimle ele alındığını göstermektedir.
- Reçeteleme kararı hekime aittir.
Kronik apikal periodontitis alevlenebilir mi?
Kronik apikal periodontitis alevlenebilir mi?
Yanıt
Alevlenebilir.
- Daha önce sessiz olan bir lezyon semptomatik hâle gelebilir; bu bazen feniks apsesi olarak tanımlanır ve kronik bir zeminde ağrı ve hassasiyet gelişir.
- Semptomlardaki değişiklik klinik ve radyografik bulgularla birlikte yorumlanır.
Kaynaklar
- Levin LG, Law AS, Holland GR, Abbott PV, Roda RS. "Identify and define all diagnostic terms for pulpal health and disease states." — J Endod (2009);35(12):1645-1657. PMID 19932339
- Duncan HF et al. Treatment of pulpal and apical disease: The European Society of Endodontology (ESE) S3-level clinical practice guideline — Int Endod J (2023);56 Suppl 3:238-295. DOI 10.1111/iej.13974
- American Association of Endodontists. AAE Consensus Conference Recommended Diagnostic Terminology - official terminology resource
- Cope AL et al. Systemic antibiotics for symptomatic apical periodontitis and acute apical abscess in adults - Cochrane Database Syst Rev (2024);CD010136. DOI 10.1002/14651858.CD010136.pub4; PMID 38712714; PMCID PMC11075121
İlgili
Diğer Kavramlar
İçerik kontrolü
Uzm. Dt. Levent Yüksel
DDS · Endodonti Uzmanı
Endodonti Uzmanı — Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimi: Ankara Üniversitesi Endodonti Ana Bilim Dalı. 10 yılı aşkın klinik deneyim. EndoGuide içeriğinin tek yazarı ve kontrol edenidir.