Pulpitis ve Periodontitis
Pulpitis (pulpa inflamasyonu) ile apikal periodontitisin (periapikal inflamasyon) köken, pulpa testi bulguları ve radyografik bulgular açısından farkları.
Pulpitis ve apikal periodontitis, ilgisiz durumlar değil aynı hastalık sürecinin ilişkili evreleridir: pulpitis dişin içindeki pulpanın inflamasyonudur ve apikal periodontitis, pulpa etkilendikten sonra ortaya çıkabilen kök ucu çevresindeki dokuların inflamasyonudur. Pratik fark genellikle inflamasyonun nerede olduğuna, pulpa testlerinin ne gösterdiğine ve radyografinin periapikal değişiklik ortaya koyup koymadığına dayanır. Aşağıdaki karşılaştırma hekimlerin tipik olarak değerlendirdiği özellikleri özetler; tanı tek bir testten çok birleşik bulgulara bağlıdır.
Yan yana
01İnflamasyon bölgesiKron ve kök kanal sistemi içindeki dental pulpa.
Pulpitis
Kron ve kök kanal sistemi içindeki dental pulpa.
Apikal periodontitis
Kök apeksini çevreleyen periradiküler dokular.
02Pulpa duyarlılık testiPulpa hâlâ vital iken sıklıkla anormal ancak mevcut bir yanıt verir.
Pulpitis
Pulpa hâlâ vital iken sıklıkla anormal ancak mevcut bir yanıt verir.
Apikal periodontitis
Pulpa nekrotik hâle geldiyse yanıt vermeyebilir; bu durum sıklıkla periapikal değişikliğin altında yatar.
03Tipik semptomTermal duyarlılık, bazen uzayan veya spontan ağrı.
Pulpitis
Termal duyarlılık, bazen uzayan veya spontan ağrı.
Apikal periodontitis
Apikal dokular tutuldukça ısırma ve perküsyona hassasiyet.
04Radyografik bulgularYalnızca pulpitisten genellikle periapikal radyolusensi görülmez.
Pulpitis
Yalnızca pulpitisten genellikle periapikal radyolusensi görülmez.
Apikal periodontitis
Periapikal radyolusensi veya genişlemiş PDL aralığı görülebilir.
05İlişkiSıklıkla daha erken evredir; pulpa hâlâ inflame ancak vitaldir.
Pulpitis
Sıklıkla daha erken evredir; pulpa hâlâ inflame ancak vitaldir.
Apikal periodontitis
Sıklıkla pulpa nekrotik hâle gelip süreç apekse ulaştığında ortaya çıkar.
Sık sorulanlar
01Buradaki periodontitis dişeti hastalığı ile aynı mı?
Buradaki periodontitis dişeti hastalığı ile aynı mı?
Yanıt
Hayır.
- 01Bu bağlamda periodontitis, endodontik kökenli kök ucu çevresindeki inflamasyon olan apikal periodontitis anlamına gelir.
- 02Marjinal (dişeti) periodontitis, dişeti kenarından başlayan ayrı bir periodontal durumdur ve ikisi bazen bir arada bulunabilir; bu nedenle dikkatli muayene önemlidir.
02Pulpitis her zaman apikal periodontitise ilerler mi?
Pulpitis her zaman apikal periodontitise ilerler mi?
Yanıt
Mutlaka değil.
- 01Reversibl pulpitis, neden erken ele alınırsa yatışabilir; bu nedenle apekse ulaşmayabilir.
- 02Ancak pulpa nekrotik hâle geldiğinde apikal periodontitis sıklıkla ortaya çıkar; bu nedenle zamanında tanı genellikle vurgulanır.
03Pulpa testleri ikisini ayırmaya nasıl yardımcı olur?
Pulpa testleri ikisini ayırmaya nasıl yardımcı olur?
Yanıt
Vital ancak anormal bir yanıt pulpitise eğilim gösterirken, yanıt alınmaması apikal periodontitisin altında yatan nekrotik bir pulpayı düşündürebilir.
- 01Pulpa testlerinin sınırları vardır; bu nedenle ağrı öyküsü, perküsyon bulguları ve radyografilerle birlikte yorumlanır.
Kaynaklar
- Levin LG, Law AS, Holland GR, Abbott PV, Roda RS. "Identify and define all diagnostic terms for pulpal health and disease states." — J Endod (2009);35(12):1645-1657. PMID 19932339
- Jafarzadeh H, Abbott PV. "Review of pulp sensibility tests. Part I: general information and thermal tests" — Int Endod J (2010);43:738-762. PMID 20609022
- Jafarzadeh H, Abbott PV. "Review of pulp sensibility tests. Part II: electric pulp tests and test cavities" — Int Endod J (2010);43:945-958. PMID 20726917
İlgili
Diğer Kavramlar
İçerik kontrolü
Uzm. Dt. Levent Yüksel
DDS · Endodonti Uzmanı
Bağımsız olarak hazırlanmış ve klinik açıdan gözden geçirilmiştir.