İçeriğe geç

Genel Bakış

Dentoalveolar bölgede hissedilen ağrı çoğunlukla pulpal ya da periapikal kaynaklıdır — ama istisnasız değil. Çiğneme kasları, temporomandibular eklem, trigeminal sinir, merkezi ağrı işleme mekanizmaları, baş ağrısı mekanizmaları ve maksiller sinüs, tamamen sağlıklı ya da zaten yeterli biçimde tedavi edilmiş bir dişe ağrı yansıtabilir. Bu hastalar genellikle ikna edici bir öyküyle, bazen "işe yaramamış" bir dolgu ya da kanal tedavisiyle ve bir şeyler daha yapılması talebiyle gelir. Tanısal tuzak şudur: bundan sonra önerilecek her diş işlemi geri dönüşsüzdür, ancak hiçbiri asıl kaynağı tedavi etmez.

Geri dönüşsüz herhangi bir tedaviden önce ağrı yakınması bir diş bulgusuyla yeniden oluşturulmalı ve açıklanabilmelidir: anormal yanıt veren bir pulpa, öyküyle uyumlu biçimde hassas bir diş ya da görüntüde bir lezyon. Dişten uyarılamayan, çene fonksiyonuyla değişen, elektrik çarpması gibi gelen, yeterli tedaviye rağmen süren ya da uyuşukluk, şişlik veya otonom bulgularla birlikte olan ağrı, önce diş dışı bir ayırıcı tanıyı hak eder.

Kaynağın diş olmadığından ne zaman şüphelenmeli

Non-odontojenik ağrı nadiren kendini belli eder. Genellikle hastanın anlattıklarıyla muayenede dişin gösterdikleri arasındaki uyumsuzluktan tanınır.

Öyküdeki ipuçları

  • Hasta tek bir dişi gösteremez, ağrı dişler arasında gezer ya da aynı tarafta üst çeneden alt çeneye geçer.
  • Ağrı; inflamasyonlu pulpanın sızlayan ya da uzun süren termal ağrısından çok yanıcı, elektrik çarpması benzeri, saplanıcı ya da ataklar hâlinde zonklayıcı olarak tanımlanır.
  • Ağrı çene hareketi, çiğneme, diş sıkma, esneme ya da konuşmayla — veya postürle, öne eğilmekle ya da yatmakla — değişir.
  • Ağrılı dişe daha önce yapılan tedavi (dolgu, kanal tedavisi hatta çekim) kalıcı rahatlama sağlamamıştır ya da rahatlama yalnızca anestezi süresince sürmüştür.
  • Baş ağrısı, vücudun başka bir yerinde kronik ağrı, yakın zamanda geçirilmiş üst solunum yolu ya da sinüs yakınması, bölgede geçirilmiş yaralanma ya da cerrahi öyküsü vardır.
  • Ağrı aylardır vardır, çoğu gün mevcuttur ve stres ya da yorgunlukla kötüleşir.

Muayenedeki ipuçları

  • Pulpa duyarlılık testleri normal sınırlardadır ve kontrol dişleriyle karşılaştırılabilir düzeydedir; yakınmayı açıklayan periapikal ya da periodontal bulgu yoktur.
  • Şüpheli dişin perküsyonu ya da palpasyonu tanıdık ağrıyı yeniden oluşturmaz ya da komşu birkaç diş aynı derecede hassastır.
  • Masseter ya da temporalis palpasyonu ya da maksimum ağız açma hastanın asıl ağrısını yeniden oluşturur ve dişe yayar.
  • Yüze hafif dokunma kısa bir sıçrama tetikler ya da ağrılı bölgede duyu değişikliği (uyuşukluk, karıncalanma, aşırı duyarlılık) vardır.
  • Dişe uygulanan tanısal lokal anestezi ağrıyı ortadan kaldırmaz ya da anestezi geçer geçmez ağrı değişmeden geri döner.
  • Radyografiler ve çekilmişse CBCT, söz konusu diş için dikkat çekici bir bulgu göstermez.

Bu ipuçlarının hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Çatlak bir diş, kas ağrısını taklit eden yaygın ve aralıklı bir ağrı üretebilir; normal duyarlılık testleri de odontojenik kaynağı dışlamaz. İpuçları muayeneyi genişletmek için bir nedendir, dosyayı kapatmak için değil.

Başlıca taklit eden tablolar ve davranışları

Aşağıdaki tablolar diş dışı "diş ağrılarının" büyük kısmını oluşturur. Her birinin karakteristik bir örüntüsü ve dişten uzağa işaret eden en az bir muayene bulgusu vardır.

01Yansıyan miyofasiyal ağrı (çiğneme kasları)Çene, şakak ya da kulak bölgesinde, çene fonksiyonu ya da diş sıkmayla değişen derin, künt, sızlayıcı ağrı; kalıcı "diş" ağrısının en sık diş dışı kaynağıdır. Masseter ve lateral pterigoid sıklıkla dişlere yansıtır; temporalis tendonu üst dişlere yansıtabilir.

Tipik örüntü

Çene, şakak ya da kulak bölgesinde, çene fonksiyonu ya da diş sıkmayla değişen derin, künt, sızlayıcı ağrı; kalıcı "diş" ağrısının en sık diş dışı kaynağıdır. Masseter ve lateral pterigoid sıklıkla dişlere yansıtır; temporalis tendonu üst dişlere yansıtabilir.

Muayene ipucu

Temporalis ve masseterin standart palpasyonu (yaklaşık 1 kg kuvvet; lokal ağrı için 2 saniye, yansımayı aramak için 5 saniye) ya da maksimum ağız açma, hastanın tanıdık ağrısını yeniden oluşturur ve kasın sınırlarının ötesine, dişe yayar.

02Temporomandibular eklem ağrısı (artralji)Kulakta ya da kulak önünde, çene hareketi, fonksiyon ya da parafonksiyonla değişen ağrı; klik, kilitlenme ya da kısıtlı açmayla birlikte olabilir.

Tipik örüntü

Kulakta ya da kulak önünde, çene hareketi, fonksiyon ya da parafonksiyonla değişen ağrı; klik, kilitlenme ya da kısıtlı açmayla birlikte olabilir.

Muayene ipucu

Kondilin lateral kutbu çevresinin palpasyonu ya da açma, lateral veya protrüziv hareketlerle provokasyon tanıdık ağrıyı yeniden oluşturur. Dişin kendisi normal test edilir.

03Trigeminal nevraljiBir saniyeden kısa süreden yaklaşık iki dakikaya kadar süren, tek taraflı, elektrik çarpması benzeri, bir ya da birkaç trigeminal dala sınırlı ve hafif dokunma, konuşma, çiğneme ya da fırçalama gibi zararsız uyaranlarla tetiklenen yineleyici paroksizmler. Bazı hastalarda sürekli bir zemin ağrısı da bulunur.

Tipik örüntü

Bir saniyeden kısa süreden yaklaşık iki dakikaya kadar süren, tek taraflı, elektrik çarpması benzeri, bir ya da birkaç trigeminal dala sınırlı ve hafif dokunma, konuşma, çiğneme ya da fırçalama gibi zararsız uyaranlarla tetiklenen yineleyici paroksizmler. Bazı hastalarda sürekli bir zemin ağrısı da bulunur.

Muayene ipucu

Gösterilebilen bir tetik bölgesi, ataktan sonra bir refrakter dönem ve paroksizmleri açıklayan bir diş bulgusunun olmaması. Bu nitelikteki ağrı, bir dişi tedavi etmek için değil, sevk için nedendir.

04Travma sonrası trigeminal nöropatik ağrıNöroanatomik olarak akla yatkın bir alanda, bir sinir yaralanmasından — enjeksiyon, çekim, kanal tedavisi, implant ya da cerrahi dâhil — aylar içinde başlayan ve üç ayı aşan sürekli ya da karışık ağrı.

Tipik örüntü

Nöroanatomik olarak akla yatkın bir alanda, bir sinir yaralanmasından — enjeksiyon, çekim, kanal tedavisi, implant ya da cerrahi dâhil — aylar içinde başlayan ve üç ayı aşan sürekli ya da karışık ağrı.

Muayene ipucu

Aynı alanda duyu değişikliği: uyuşukluk ya da azalmış duyarlılık, veya tersi, aşırı duyarlılık ve dokunmayla ağrı (allodini). Bölgede yapılacak yeni cerrahi genellikle rahatlatmak yerine kötüleştirir.

05Kalıcı idiyopatik dentoalveolar ağrı (eski adıyla atipik odontalji, hayalet diş ağrısı)Bir dişe ya da alveol bölgesine yerleşik, genellikle tek taraflı, derin, künt, basınç benzeri, günde iki saatten uzun ve üç aydan uzun süredir her gün var olan, öncesinde nedensel bir olay bulunmayan kalıcı ağrı; stresle artabilir ve zamanla yayılabilir.

Tipik örüntü

Bir dişe ya da alveol bölgesine yerleşik, genellikle tek taraflı, derin, künt, basınç benzeri, günde iki saatten uzun ve üç aydan uzun süredir her gün var olan, öncesinde nedensel bir olay bulunmayan kalıcı ağrı; stresle artabilir ve zamanla yayılabilir.

Muayene ipucu

Lokal nedenler dışlandıktan sonra normal klinik ve radyografik muayene; sıklıkla hiçbir şeyi değiştirmemiş dolgu, kanal tedavisi ya da çekim öyküsü. Somatosensöriyel testler değişiklik gösterebilir ya da göstermeyebilir.

06Nörovasküler / migren tipi orofasiyal ağrıBaş ağrısı olmaksızın, saatler süren, orta-şiddetli, diş ağrısı benzeri ya da zonklayıcı ağız içi ağrı atakları; aynı taraflı göz yaşarması, burun tıkanıklığı, yanak şişliği, ışık ya da ses hassasiyeti veya bulantı eşlik eder.

Tipik örüntü

Baş ağrısı olmaksızın, saatler süren, orta-şiddetli, diş ağrısı benzeri ya da zonklayıcı ağız içi ağrı atakları; aynı taraflı göz yaşarması, burun tıkanıklığı, yanak şişliği, ışık ya da ses hassasiyeti veya bulantı eşlik eder.

Muayene ipucu

Normal diş muayenesiyle birlikte otonom ya da migrenöz eşlikçiler. Burada en yararlı tanı aracı çoğu zaman bir ağrı günlüğüdür.

07Maksiller sinüs hastalığıBirkaç üst arka dişe yayılan, künt, sızlayıcı, iyi lokalize edilemeyen ağrı; göz altında basınç, öne eğilmekle ya da yatmakla kötüleşme ve sıklıkla tıkanıklık, burun akıntısı ya da yakın zamanda geçirilmiş soğuk algınlığı.

Tipik örüntü

Birkaç üst arka dişe yayılan, künt, sızlayıcı, iyi lokalize edilemeyen ağrı; göz altında basınç, öne eğilmekle ya da yatmakla kötüleşme ve sıklıkla tıkanıklık, burun akıntısı ya da yakın zamanda geçirilmiş soğuk algınlığı.

Muayene ipucu

Komşu birkaç üst diş perküsyona eşit derecede hassastır, pulpa testleri normaldir ve yanak palpasyonu basıncı yeniden oluşturur. Tersi de vardır: nekrotik bir üst azı dişi sinüzite yol açabilir; bu nedenle pulpa testleri yine belirleyicidir.

08Merkezi duyarlılaşmaya bağlı diş ağrısıTanı konmuş başka bir orofasiyal, boyun ya da yaygın ağrı tablosu olan hastada bir ya da birkaç dişte, bazen dişten dişe yayılan ağrı; aşırı duyarlılıktan uzun süren ağrıya kadar değişebilir ve sıklıkla diğer tabloyla birlikte dalgalanır.

Tipik örüntü

Tanı konmuş başka bir orofasiyal, boyun ya da yaygın ağrı tablosu olan hastada bir ya da birkaç dişte, bazen dişten dişe yayılan ağrı; aşırı duyarlılıktan uzun süren ağrıya kadar değişebilir ve sıklıkla diğer tabloyla birlikte dalgalanır.

Muayene ipucu

Ağrı yansıması, temporal sumasyon ya da allodini gibi merkezi duyarlılaşma bulguları ve lokal anestezi ya da periferik etkili analjeziklerle tutarlı biçimde geçmeyen ağrı.

Çeneye yansıyan kalp kaynaklı ağrı, tükürük bezi hastalığı ve nadir intrakraniyal ya da neoplastik nedenler çok daha seyrektir ama çok daha tehlikelidir — bu tabloda değil, aşağıdaki kırmızı bayrak bölümünde yer alırlar.

Bunları ayıran bir muayene rutini

Yapılandırılmış bir rutin olguların çoğunda kaynağı bulur; bulamadığında ise savunulabilir bir kayıt üretir. Sıra önemlidir: önce yakınmayı yeniden oluştur, sonra dişi test et, sonra görüntüle.

Tanıdık ağrıyı yeniden oluştur

Adım 1

Hastadan geliş nedeni olan ağrıyı tanımlamasını iste, ardından tam olarak o ağrıyı uyandırmaya çalış. Şüpheli ve komşu dişlere perküsyon ve palpasyon uygula, soğuk ya da elektrikli pulpa testi yap ve her seferinde bunun tanıdık ağrı mı yoksa farklı bir his mi olduğunu sor. Tanıdık ağrı olmayan bir yanıt, diş lehine kanıt değildir.

Kasları ve eklemi muayene et

Adım 2

Temporalis ve masseteri standart ve belirgin bir kuvvetle palpe et ve yansımaya izin verecek kadar uzun tut; kondil çevresini palpe et; ağız açıklığını ölç ve maksimum açma, lateral ve protrüziv hareketlerde ağrıyı not et. Uyandırılan ağrının aynı ağrı olup olmadığını ve dişe yayılıp yayılmadığını özellikle sor. Yansıyan çiğneme kası ağrısı olan hastaların çoğuna daha önce bir kas sorunu olduğu hiç söylenmemiştir.

Dişi objektif olarak test et

Adım 3

Duyarlılık yanıtlarını kontrol dişleriyle karşılaştır, uzun süren ve sürmeyen yanıtları ayırt et, izole derin cep için sondala, ısırma-bırakma ağrısı için her tüberkülü test et ve çatlak için transillüminasyon uygula. Normal periodonsiyumla birlikte normal ve simetrik bir duyarlılık yanıtı inflamasyonlu ya da nekrotik pulpayı olası kılmaz — ancak çatlak diş yine de bulunabilir; bu nedenle ısırma testi rutinin parçasıdır.

Siniri ve sinüsü tara

Adım 4

Tetik bölgesi ya da allodini aramak için deri ve mukozaya hafifçe dokun ve dokunma duyusunu iki taraf arasında karşılaştır. Tıkanıklık, akıntı, yakın zamanda soğuk algınlığı ve pozisyonla değişimi sor; yanakları palpe et; tek bir diş yerine tüm arka üst segmente perküsyon uygula. Baş ağrısı öyküsünü, başka kronik ağrıları ve bölgede geçirilmiş yaralanma ya da cerrahiyi sor.

Umutla değil, soruyla görüntüle

Adım 5

Periapikal radyografi her muayenenin parçasıdır; ancak küçük bir radyografik düzensizlik, nörolojik davranan bir ağrıyı açıklamaz. CBCT'yi tedavi edilecek bir şey arayışı olarak değil, belirli bir soru için — atlanmış kanal, kırık şüphesi, sinüs tabanı ilişkisi — sakla. Non-odontojenik ağrılı hastaların çoğunda görüntüler yakınmayı açıklayan bir bulgu göstermez.

Tanısal anesteziyi dikkatle kullan

Adım 6

Ağrıyı ortadan kaldıran seçici bir infiltrasyon lokal kaynağı destekler; iyi lokalize bir ağrıda tam rahatlama güven vericidir. Yine de rahatlama göründüğünden daha az özgüldür: sinüs ve diş innervasyonu örtüşür, yansıyan ağrı hedef bölgenin anestezisiyle azalabilir ve plasebo yanıtı sıktır. Derin anesteziye rağmen süren ağrı, daha bilgilendirici olan sonuçtur.

Kanal tedavisi sonrası kalıcı ağrı

Teknik olarak yeterli bir kanal tedavisinden aylar sonra dişi hâlâ ağrıyan hasta, non-odontojenik ağrının klasik sunumudur — ve bir sonraki geri dönüşsüz adımın en cazip olduğu durumdur.

İzlem literatürünün düşündürdükleri

  • Havuzlanmış izlem verileri, kanal tedavisinden altı ay ve sonrasında kalıcı ağrıyı yaklaşık yirmi dişte bir düzeyinde bildirmektedir; bu olguların kabaca yarısında tanımlanabilir bir odontojenik neden bulunmamıştır.
  • Kanal tedavisi sonrası kalıcı ağrısı olan hastalar bir endodontist ve bir orofasiyal ağrı uzmanı tarafından birlikte yeniden değerlendirildiğinde, en sık diş dışı tanı yansıyan çiğneme kası ağrısı, ardından kalıcı idiyopatik dentoalveolar ağrı olmuştur; çoğuna daha önce hiç temporomandibular bozukluk tanısı konmamıştır.
  • Odontojenik nedenler tedavi edilen dişten çok komşu dişte bulunmuştur; tedavi edilen diş sorumlu olduğunda nedenler tanıdıktır: atlanmış kanal, olağan dışı anatomi ya da yetersiz dolgu — periapikal filmlerden çok CBCT'nin güvenilir biçimde gösterdiği bulgular.
  • Diş dışı kaynağı olan hastalar ağrılarını iyi lokalize edilemeyen, künt ya da zonklayıcı, hafif-orta şiddette olarak tanımlama eğilimindeydi; kalıcı ağrılı grubun bütününde çoğunluk vücudun başka bir yerinde kronik ağrı bildirmişti.
  • Kaynak olmayan bir dişe önerilen retreatment, apikal cerrahi ya da çekim ağrıyı çözmez ve nöropatik bir bileşen ekleyebilir. Kas, eklem ya da sinir kaynağının değerlendirilmesi, bu karardan önce yapılmalıdır; karar başarısız olduktan sonra değil.

Rahatlama olmaksızın tedavi edilmiş ve yeniden tedavi edilmiş bir diş, belirli bir odontojenik bulgu gösterilene kadar non-odontojenik kabul edilmelidir. Dikkat edilmesi gereken cümle "bir şey daha deneyelim"dir.

Kırmızı bayraklar ve sevk

Az sayıda sunum, dişlerin gösterdiklerinden bağımsız olarak acil ya da uzman değerlendirmesi gerektirir.

Diş kaynaklı olmayan kırmızı bayraklar

  • Kas ya da eklem ağrısı düşünülen hastada şişlik, ısı artışı ve kızarıklık, otonom bulgular ya da duyusal veya motor kayıp — bunlar temporomandibular bozukluk için tipik değildir ve ileri değerlendirme gerektirir.
  • Yakın zamanda yapılmış bir enjeksiyon ya da işlemle açıklanamayan, dudak, çene ucu ya da yüzde yeni uyuşukluk ya da duyu değişikliği.
  • Eforla ortaya çıkıp dinlenmeyle geçen ya da göğüste rahatsızlık, nefes darlığı veya terlemenin eşlik ettiği çene ya da diş ağrısı — olası kalp kaynaklı ağrı olarak ele alınmalı ve acil tıbbi değerlendirme sağlanmalıdır.
  • Genç hastada trigeminal nevralji tipi paroksizmler, iki taraflı belirtiler ya da nörolojik muayenede duyu kaybı — bunlar ikincil bir nedeni akla getirir ve nörogörüntüleme gerektirir.
  • Açıklanamayan kilo kaybı, kalıcı tek taraflı burun tıkanıklığı ya da kanaması, bir kitle ya da hiçbir diş veya kas-iskelet örüntüsüne uymayan ilerleyici belirtiler.

Nereye sevk etmeli ve ne göndermeli

  • Miyofasiyal ağrı, eklem ağrısı, kalıcı idiyopatik dentoalveolar ağrı ve merkezi duyarlılaşma şüphesinde orofasiyal ağrı ya da temporomandibular bozukluk klinikleri; tanı konduğunda çoğu konservatif yönetime yanıt verir.
  • Trigeminal nevralji, travma sonrası trigeminal nöropatik ağrı şüphesinde ve nörolojik bulgusu olan her sunumda nöroloji; nevraljinin birinci basamak yönetimi farmakolojiktir, diş tedavisi değildir.
  • Düzelmeyen sinüs hastalığı şüphesinde kulak burun boğaz — komşu dişlerin pulpa durumuna ilişkin bir notla birlikte; çünkü diş enfeksiyonu, kronik maksiller sinüzitin yeterince tanınmayan bir nedenidir.
  • Muayene bulgularını hastayla birlikte gönder: kontrol dişleriyle karşılaştırılmış duyarlılık testi sonuçları, perküsyon ve palpasyon bulguları, kas ve eklem provokasyon sonuçları, radyografiler ve önceki tedavinin neyi değiştirip neyi değiştirmediği. Belgelenmiş negatif bir diş değerlendirmesi, bir sonraki hekimin alabileceği en değerli şeydir.

Sık sorulan sorular

01

Dişten kaynaklanmayan diş ağrısı ne kadar sık görülür?

Kısa yanıt

Genel pratikte diş ağrılarının çoğu odontojeniktir; dolayısıyla mutlak sayılar ılımlıdır.

  • 01Oran belirli bir grupta keskin biçimde yükselir: teknik olarak yeterli bir kanal tedavisinden aylar sonra ağrısı süren hastalarda, izlem verileri yaklaşık yarısında odontojenik bir açıklama bulunmadığını düşündürmektedir.
  • 02Klinik açıdan önemli olan sıklıktan çok sonuçtur — yanlış dişe önerilen her tedavi geri dönüşsüzdür.
02

Pulpa testleri normal ama hasta dişin ağrıdığında ısrar ediyor. Yine de tedavi etmeli miyim?

Kısa yanıt

Genellikle yalnızca ısrara dayanarak değil.

  • 01Normal periodonsiyum ve radyografik bulgu yokluğunda normal ve simetrik bir duyarlılık yanıtı, inflamasyonlu ya da nekrotik pulpayı olası kılmaz; sağlıklı bir pulpayı çıkarmak başka yerden gelen ağrıyı geçirmez.
  • 02Daha yararlı sonraki adımlar; tanıdık ağrıyı kaslardan, eklemden, sinirden ve sinüsten yeniden oluşturmaya çalışmak, çatlak için ısırma testi yapmak ve bulguları dürüstçe açıklamaktır.
  • 03Çatlak ya da başka bir diş kaynağı hâlâ akla yatkınsa, konservatif ve geri dönüşlü önlemler endodontiden önce gelir.
03

Lokal anestezikle rahatlama, kaynağın diş olduğunu kanıtlar mı?

Kısa yanıt

Lokal kaynağı destekler ama kanıtlamaz.

  • 01Yansıyan ağrı, hissedildiği bölgenin anestezisiyle azalabilir; arka üst çenede sinüs ve diş innervasyonu örtüşür ve enjeksiyonlara plasebo yanıtı sıktır.
  • 02Ağrıyı tamamen ortadan kaldıran seçici ve iyi lokalize bir blok makul ölçüde güven vericidir; derin anesteziye rağmen süren ağrı ise daha güçlü sinyaldir ve dişten uzağa işaret eder.
04

Trigeminal nevraljiyi pulpitisten nasıl ayırırım?

Kısa yanıt

Ağrının niteliği tek başına yeterli değildir; çünkü pulpitis de keskin ve spontan olabilir.

  • 01Nevralji örüntüsünden tanınır: trigeminal bir alana sınırlı, hafif dokunma ya da konuşma gibi zararsız uyaranlarla tetiklenen, genellikle ardından refrakter dönem gelen ve bunu açıklayan bir diş bulgusunun bulunmadığı kısa, tek taraflı, elektrik çarpması benzeri paroksizmler.
  • 02Pulpal ağrı ise normalde dişten termal uyaranlarla uyandırılabilir ve uzun sürme eğilimindedir.
  • 03Örüntü nevraljiyi düşündürüyorsa tedavi etmek yerine sevk edin.
05

Kalıcı idiyopatik dentoalveolar ağrı nedir?

Kısa yanıt

Eskiden atipik odontalji ya da hayalet diş ağrısı denen tablonun güncel adıdır: bir dişte ya da alveol bölgesinde, günde iki saatten uzun ve üç aydan uzun süredir her gün var olan, lokal nedenler dışlandıktan sonra klinik ve radyografik bulguları normal olan, genellikle tek taraflı, derin, künt, basınç benzeri kalıcı ağrı.

  • 01Bir diş hastalığından çok bir ağrı işleme bozukluğu olarak kabul edilir ve ek diş tedavisine yanıt vermez — tanının önemli olmasının nedeni de budur.
06

Hasta geçen hafta soğuk algınlığı geçirmiş, şimdi birkaç üst dişi ağrıyor. Sinüs mü diş mi?

Kısa yanıt

Perküsyona eşit derecede hassas komşu birkaç üst arka diş, normal duyarlılık yanıtları, göz altında künt basınç ve öne eğilmekle kötüleşen ağrı sinüse işaret eder.

  • 01Anormal ya da yanıtsız pulpa yanıtı olan tek bir diş ise dişe işaret eder — ve sinüs belirtilerinin nedeni de olabilir; çünkü nekrotik üst azı dişleri maksiller sinüzitin yeterince tanınmayan bir kaynağıdır.
  • 02Kararı pulpa testleri verir; perküsyon tek başına veremez.
07

Araştırmaya devam etmek yerine ne zaman sevk etmeliyim?

Kısa yanıt

Ağrı nörolojik davrandığında (paroksizmler, allodini, duyu değişikliği), kas ya da eklem provokasyonu ağrıyı açıkça yeniden oluşturduğunda, diş değerlendirmesi tamamlanıp negatif olduğunda, önceki diş tedavisi yardımcı olmadığında ya da herhangi bir kırmızı bayrak bulunduğunda sevk edin.

  • 01Belgelenmiş negatif bir diş muayenesi — duyarlılık sonuçları, perküsyon ve palpasyon bulguları, provokasyon sonuçları ve görüntüler — bir sonraki hekime yapabileceğiniz en yararlı katkıdır.

İlgili rehberler

Bu ayırıcı tanının beslediği rehberlerle devam edin.

Tanı ve pulpa sınıflandırması→Kanal tedavisi sonrası ağrı→Çatlak diş ve dikey kök kırığı→Başarısız kanal tedavisi ve retreatment→Görüntüleme ve CBCT→Endodontide lokal anestezi→

İlgili Rehberler

Acil Endodonti→Kanal Tedavisi Sonrası Ağrı→Çatlak Diş & Dikey Kök Kırığı→Başarısız Kanal Tedavisi→Endodontik Cerrahi→Rejeneratif Endodonti→Apeksifikasyon ve Apeksogenez→Diş Travması→Diş Rezorpsiyonu→Tanı ve Pulpa Sınıflandırması→Kanal Tedavisi Adımları→Kök Kanal Preparasyonu→Çalışma Uzunluğu Belirleme→İrrigasyon Protokolleri→Kanal İçi Medikasyon→Dolum Teknikleri→Vital Pulpa Tedavisi→Komplikasyonlar→Lokal Anestezi→Rubber Dam ve İzolasyon→Görüntüleme ve CBCT→Kanal Sonrası Restorasyon→Endo-Perio Lezyonları→Kanalda Kırılan Eğe→Kök Perforasyonu→Sodyum Hipoklorit Kazası→Endodontik Flare-Up→Basamak, Transportasyon ve Patensi→Pat Taşması→Endodontik Tanı Sınıflaması→Vertucci Sınıflandırması→Açık NiTi Veri Seti→NiTi IFU'larında Ne Değişti→Setim→Uygulamalı Eğitimler→

Eğitim içeriği

Bu rehber diş hekimleri için eğitim amaçlı bir referanstır. Klinik muayenenin, hastaya özel değerlendirmenin ve gerektiğinde orofasiyal ağrı, nöroloji veya KBB uzmanına sevkin yerine geçmez.

Uzm. Dt. Levent Yüksel

İçerik kontrolü

Uzm. Dt. Levent Yüksel

DDS · Endodonti Uzmanı

Endodonti Uzmanı — Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi mezunu; uzmanlık eğitimi: Ankara Üniversitesi Endodonti Ana Bilim Dalı. 10 yılı aşkın klinik deneyim. EndoGuide içeriğinin tek yazarı ve kontrol edenidir.

Yazar hakkındaEditoryal politikaKlinik profil
Tanı ve pulpa sınıflandırması rehberi